De wereld van de mini Hosta's.......

Hostavalley

De wereld van de kleine Hosta's.........!!!

Het is voor een Hosta liefhebber wel duidelijk dat de Hosta's een grote groep vaste planten betreft, met zeer veel variëteiten in zowel de bladvorm als de habitus. De Hosta's worden dan ook onderverdeeld in verschillende groepen.

Éen van deze groepen betreft de kleine Hosta's, oftewel de mini's. Deze groep met kleine Hosta's heeft mijn persoonlijke voorkeur. De laatste jaren krijgt deze groep mini Hosta's binnen de wereld van de Hosta liefhebbers steeds meer aanhangers, en komen er ook steeds meer nieuwe cultuurvariëteiten op de markt. Ze hebben dan ook veel voordelen. Zo nemen ze bijvoorbeeld weinig plaats in en aangezien de meeste Nederlanders een niet al te grote tuin hebben, zijn deze mini's (die ook in potten prima tot hun recht komen) een grote uitkomst voor velen.

Werden er in de jaren 80 en 90 maar een klein aantal mini Hostas te koop aangeboden (vooral Hosta venusta hybriden), tegenwoordig tref je steeds meer kleine Hosta's aan op de verkooplijsten van Hosta kwekers. Zo zijn er ook Hosta liefhebbers die hun verzamelingen zelfs geheel op deze groep mini's richten.

Wat zijn mini's?

Als we over mini Hosta's praten, moeten we wel eerst duidelijk weten waar we het over hebben, voordat we de betreffende Hosta tot deze groep rekenen. In Amerika wordt deze groep Hosta's ook wel Dwarf, oftewel Dwerg Hosta's, genoemd. Er worden verschillende soorten indelingen gemaakt binnen de Hosta wereld. De meesten zijn gericht op de grootte van het blad of de hoogte van de plant. In de catalogus van Marco Fransen worden de Hosta's ingedeeld op hoogte en wel "van een volgroeide vier tot vijf jaar oude plant". In het geval van de kleinste groep, de mini's, vallen alle Hosta's onder de 20 cm. in deze groep. De Hosta's die tussen de 20 en 40 cm hoog zijn, worden onder de groep kleine Hosta's gerekend. Een Hosta van 10 cm hoog is echter natuurlijk wel iets anders dan één van 20cm. en deze plant kan bovendien een totaal andere habitus hebben. Hoe dan ook, volgens mij is dit een prima indeling voor kleine Hosta's om mee te werken.

De 80 en 90 jaren

Zoals al eerder aangegeven, bestond de groep mini-Hosta's in de 80 en 90 jaren uit een beperkt aantal verschillende Hosta's. Het ging hier vooral over de groene venusta hybriden of selecties. Iedere Hostaveredelaar had wel een eigen venusta zaailing die hij benoemde, maar waar weinig verschillen in zaten ten opzichte van de soort venusta. De bekendste venusta hybriden die in deze periode in Nederland te koop waren, waren H. 'Thumb Nail', H. 'Shining Tot', H. 'Gosan Gold Midget' en H. 'Tiny Tears'.

Hosta venusta (links) en Hosta 'Tiny Tears'(rechts).

Ook waren er mini Hosta's als H. 'Popo' en H pulchella , die ook nu nog steeds zeer gewaardeerd worden. In deze periode waren er nog niet erg veel bonte mini's, maar de bekendste bonte mini uit deze periode is toch wel Hosta venusta 'Variegated' (nu beter bekend onder de naam Hosta 'Masquerade'). Dit is nog steeds een prachtige, goed groeiende mini Hosta.

Hosta 'Masquerade'

In deze periode waren er al wel een aantal bonte venusta's bekend, maar deze bevonden zich vaak in Japanse Hosta verzamelingen en kwamen niet of zeer zelden voor in westerse Hosta collecties. In Japan echter, hebben kleine Hosta's de afgelopen eeuw altijd al een belangrijke en gewaardeerde plek gehad binnen de collecties van Japanse Hosta verzamelaars.

Veel van deze Japanse bonte mini's kwamen druppelsgewijs naar het westen en waren doordoor in het begin zeer prijzig in de aanschaf en dus alleen aanwezig bij enkele fanatieke Hosta verzamelaars. Voorbeelden van Japanse bonte mini's zijn Ogon Otome (gele venusta), Shironakafu Otome (groen met wit centrum), Ki Nakafu Otome (een in het voorjaar geel blad met groene rand) en Otome Giboshi Fukurin (groen blad met crème witte rand) .

De weefselkweek in de tachtiger jaren werd nog niet echt veel toegepast bij het vermeerderen van deze mini Hosta's, dus het duurde even voordat deze Hosta's zich konden verspreiden. Ze werden daarom maar sporadisch aangeboden, tegen hoge bedragen.

Tegenwoordig

Tegenwoordig is het aanbod van mini's gelukkig gegroeid, voornamelijk als gevolg van de weefselkweek. Zo zijn er ook een aantal van deze voorheen zeldzame Japanse mini's nu voor de "gewone" Hosta verzamelaar te verkrijgen. Een paar van deze Japanse venusta hybriden zijn onder andere namen bekend geworden en op de Amerikaanse (en dus ook op de Europese) markt gebracht. Zo is Otome Giboshi Fukurin tegenwoordig bekend onder de naam Hosta 'Orphan Annie' en bij een aantal gespecialiseerde Hosta kwekers te koop.

Ook Hosta 'Cat's Eye' (een klein geel blad met groene rand) is een uit Japan afkomstige venusta-achtige die nu gemakkelijk te krijgen is.

Hosta 'Cat's Eye'

Hij is tevens in Nederland te koop, net zoals de prachtige Hosta 'Kinbotan' (klein groen blad met smalle gele rand). Deze Kinbotan was jarenlang een Japanse zeldzaamheid en bij veel westerse Hosta kenners alleen via foto's bekend en daardoor dus zeer gewild. Ook deze mini is gelukkig, als gevolg van de weefselkweek, nu sinds een aantal jaren gemakkelijker te krijgen.

Amerika

Dat de weefselkweek zich sterk gemanifesteerd heeft als belangrijkste manier bij het vermeerderen van Hosta's, is voor zowel het aanbod als ook voor het ontstaan van nieuwe cultuur- variëteiten een belangrijke ontwikkeling geweest. Door de productie via weefselkweek zijn er dan ook veel nieuwe sports ontstaan (vooral vanuit Amerika) en ook weer prachtige nieuwe (bonte) mini's.

Zo was Hosta 'Baby Bunting' (een kleine Hosta met grijs groen blad) de basis voor een aantal prachtige nieuwe bonte mini's. Deze introducties kwamen de laatste jaren allemaal van de Hostakwekerij Shady Oaks uit Amerika. Uit Baby Bunting is bijvoorbeeld Hosta 'Pandora's Box' ontstaan.

Misschien wel de populairste bonte mini Hosta van dit moment. Pandora's Box (een klein rond wit blad met een groene rand) was de eerste bonte sport die ontstond uit Baby Bunting.

Hosta 'Pandora's Box'

Hierna volgden er meer, waaronder (mijn persoonlijke favoriet) Hosta 'Cherish' (klein groen blad met een geel, later wit centrum) en Hosta 'Hope' (klein grijs groen blad met een gele rand).

Ook Hosta 'Comeo' (een sport uit Hosta 'Pandora's Box') hoort in dit rijtje thuis en heeft een klein rond grijsgroen blad met een crème/witte rand. Een andere nieuwe introductie uit Amerika is een sport afkomstig uit Tiny Tears, namelijk Hosta 'Cookie Crumbs'. Deze mini Hosta heeft een klein groen blad met een crème/witte rand.

Voor de liefhebber van mini's zijn de hierboven genoemde Hosta's stuk voor stuk voorbeelden van prachtige nieuwe aanvullingen aan het assortiment (bonte) mini Hosta's, die tegenwoordig gemakkelijk aan te schaffen zijn.

Nederland

Hoewel de meeste nieuwe aanwinsten Hosta sports zijn, zijn er ook een paar Hostaveredelaars die zich bezig houden met het veredelen (kruisen) van mini Hosta's. De bekendste in Nederland is Ben Zonneveld die verscheidene kruisingen heeft gedaan met o.a Hosta venusta en Hosta pulchella.

Het bekendste resultaat hiervan is toch wel de mini Hosta 'Little Sunfield', waarmee Ben Zonneveld in 2004 de 'Beste nieuwe Hosta introductie' won bij het derde lustrum van de NHV te Rotterdam.

Ben Zonneveld met zijn Hosta 'Little Sunfield'

Hosta 'Little Sunfield' is een kruising tussen Hosta 'Yellow Splash' en Hosta venusta. Hij heeft een klein lancetvormig, geel blad met een groene rand. Deze mini is op dit moment nog niet verkrijgbaar.

Zoals ik al heb aangegeven, ben ik ook zelf een grote fan van deze mini Hosta's. Een groot deel van mijn collectie bestaat dan ook uit deze mini's. Sinds een aantal jaren probeer ik zelfs om eigen nieuwe mini's te ontwikkelen, met name door het kruisen van Hosta's en niet door het zoeken van een nieuwe sport uit (weefselkweek) Hosta's, het zogenaamde 'sport'vissen.

Ik ben nog niet zolang bezig met het veredelen van mini Hosta's (ongeveer 5 jaar) en dus ook nog relatief onervaren op dit gebied. Toch merk ik dat ik er elk jaar weer iets bijleer. Het proces van kruisen, zaaien etc. geeft me veel voldoening en is voor mij een belangrijk onderdeel van mijn Hosta hobby. Op dit moment heb ik een tiental eigen (mini) Hosta's. Twee van deze creaties die eruit springen zijn:

Hosta 'Valley's Vanilla Sticks'

Hosta 'Valley's Vanilla Sticks'. Dit is een Hosta 'Kifukurin Ubatake' hybride. Hij heeft een prachtig grijsblauw berijpt, duidelijk generfd ovaal klein blad, dat aan de voet rood-paars gespikkeld is.

Het blad van 'Valley's Vanilla Sticks'

De achterkant van het blad is licht wit berijpt. Het mooiste en meest opvallende aan deze kleine Hosta is de mooie paars/rood gespikkelde lange bloemstengel.

Hosta 'Valley's Boomerang'. Deze kleine Hosta is ongeveer 10 cm. 'hoog'. Het kleine (licht blauwe) blad is in een V gevouwen, met een knik er in. Vooral dit laatste valt bij deze Hosta meteen op, vandaar de naam Boomerang. Het blad is dik en stevig en goed zonbestendig. Deze V- vorm en knik blijven het hele groeiseizoen in het blad.

Hosta 'Valley's Boomerang'.

Het is op dit moment nog onzeker of deze (Nederlandse) mini's ook voor anderen beschikbaar zullen zijn. Ik hoop zelf dat ze in de komende jaren niet alleen bij een beperkt aantal mensen in de Hosta collectie aanwezig zullen zijn, maar dat ook deze mini's de weg van de Japanse Hosta's zullen volgen. Oftewel, dat ze via de weefselkweek in de toekomst goed beschikbaar zullen zijn voor iedere Hostaliefhebber.

We zullen zien.............

Jeroen Linneman

Jeroen@hostavalley.com

Dit artikel "De wereld van de kleine Hosta's" is eerst geplaatst in het Hostablad ( Nederlandse Hosta vereniging) van april 2005.

Nog meer lezen over mini Hosta's in Hostavalley.......

Terug naar de startpagina van Hostavalley.